Kontakt:

Stowarzyszenie Pomost
ul. Kłuszyńska 20/26
60-136 Poznań
tel. 061 861 92 75

 

Tomasz Czabański

prezes

tel. 601 469 494

 

dr Maksymilian Frąckowiak

archeolog

tel. 667 609 494

 

Adam Białas

kierownik robót

tel. 603 609 494

 

Paweł Łagódka

przedstawiciel regionalny na Wielkopolskę Południową

tel. 695 938 931

 

Przemysław Pasternak

przedstawiciel regionalny na Wielkopolskę Wschodnią

tel. 663 717 571, 603 098 424

 

 

 

Aktualności

Sierosław, woj. kujawsko-pomorskie

Dnia 22 kwietnia 2021 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Sierosławia, pow. świecki (woj. kujawsko-pomorskie). Z leśnej mogiły podjęliśmy szczątki trzech żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Przy ich szczątkach odnaleźliśmy jeden nieprzełamany znak tożsamości.

» więcej
 


Sierczynek, woj. lubuskie

Dnia 7 kwietnia 2021 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Sierczynku, pow. międzyrzecki (woj. lubuskie). W pobliżu skrzyżowania lokalnych dróg zlokalizowaliśmy grób trzech żołnierzy niemieckich poległych w dniach 28-29 stycznia 1945 r. w trakcie walk o przełamanie Trzcielskiej Pozycji Przesłaniania. Przy ich szczątkach odkryliśmy dwa nieprzełamane znaki tożsamości.

» więcej
 


Włostów, woj. lubuskie

Dnia 6 kwietnia 2021 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Włostowa, pow. żarski (woj. lubuskie). W ich trakcie podjęliśmy szczątki trzech żołnierzy niemieckich poległych w trakcie walk w lutym 1945 r. W jednym z wykopów sondażowych odkryliśmy także częściowo zniszczony (w wyniku orki) grób masowy żołnierzy radzieckich. Przy ich szczątkach znajdowały się elementy uzbrojenia, m. in. dwa granaty F-1, granat RG-42 oraz ok. 100 sztuk amunicji kal. 7,62 x 54 mm, których część znajdowała się w ładownicach. Ponadto odkryliśmy m. in. miedziany prawosławny medalik, emaliowany kubek i srebrną obrączkę i łyżki, które także wskazywały na radziecką proweniencję grobu.

Odnalezione przy szczątkach niewypały i niewybuchy zostały zabezpieczone przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Żarach. O odkryciu szczątków żołnierzy radzieckich został poinformowany Instytut Pamięci Narodowej, który zdecyduje o nowym miejscu ich pochówku. Najprawdopodobniej będzie nim Cmentarz Żołnierzy Radzieckich w Żarach.

» więcej
 


Poznań

Dnia 8 marca 2021 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne przy ul. Lechickiej w Poznaniu. W trakcie nadzoru archeologicznego nad budową linii tramwajowej na Naramowice odnaleziono tam pochówek żołnierza niemieckiego poległego w 1945 r. Przy jego szczątkach odnaleźliśmy nieprzełamany znak tożsamości. Za pomoc w pracach dziękujemy Pracowni Archeologicznej Refugium.

» więcej
 


Zbąszyń, woj. wielkopolskie

Dnia 14 i 20 stycznia 2021 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne przy ul. Granicznej w Zbąszyniu (woj. wielkopolskie). W listopadzie 2020 r. w trakcie prac budowlanych natrafiono tam na ludzkie szczątki. Podczas oględzin miejsca ich ujawnienia zleconych przez Prokuraturę Rejonową w Nowym Tomyślu podjęto szczątki 14 osób płci męskiej, które przewieziono do Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

W trakcie kolejnych oględzin terenu zleconych naszej Pracowni, udało nam się odnaleźć szereg przedmiotów (m. in. guziki mundurowe, monety, przedmioty osobiste). Jednoznacznie wskazywały one, iż w ujawnionej mogile pochowano żołnierzy niemieckich z okresu II wojny światowej. Ponadto odkryliśmy niezniszczony fragment jamy grobowej. Na tej podstawie udało nam się ustalić, iż żołnierzy grzebano w transzei, która biegła równolegle do nieistniejącej bocznicy kolejowej. Według naszej interpretacji nie zginęli oni w walkach, które toczyły się na omawianym terenie pod koniec stycznia 1945 r. Najprawdopodobniej stanowili oni grupę jeńców wojennych, których przez dworzec w Zbąszyniu transportowano w głąb Związku Radzieckiego do znajdujących się na wschodzie obozów pracy. Żołnierzy, którzy umierali w wagonach z wycieńczenia oraz różnych chorób zakaźnych chowano na terenach kolejowych, w pobliżu miejsca tymczasowego postoju pociągu.

Za pomoc w pracach chcielibyśmy serdecznie podziękować pracownikom Przedsiębiorstwu Budowlanemu "Całus”.

» więcej
 


Luszkowo, pow. świecki

Dnia 26 marca 2021 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Luszkowie, pow. świecki (woj. kujawsko-pomorskie). W trakcie budowy drogi ekspresowej S5 ujawniono tam szczątki ludzkie. Zalegające przy nich przedmioty (guziki mundurowe, ekwipunek, monety) potwierdziły, iż należały one do żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Łącznie z terenu budowy podjęliśmy szczątki sześciu osób, przy których nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Poznań

Pracownia „Pomost” w dniach od 30 listopada do 14 grudnia przeprowadziła badania archeologiczne na dawnym cmentarzu ewangelickim przy ul. Jawornickiej w Poznaniu. Prace odbyły się na zlecenie Zarządu Zieleni Miejskiej w Poznaniu, który planuje w tym miejscu budowę wybiegu dla psów. Badany cmentarz funkcjonował niezwykle krótko – pochówki odbywały się tylko w drugiej dekadzie XX wieku. Obiekt przeznaczony był dla niemieckich osadników ze wsi Junikowo, które obecnie jest dzielnicą Poznania. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości cmentarz przy ul. Jawornickiej został zlikwidowany. Podczas badań archeologicznych odkryto 5 grobów dziecięcych oraz 5 grobów osób dorosłych (3 kobiet i 2 mężczyzn). Natrafiono także na pozostałości cmentarnego ogrodzenia. Odkryte szczątki zostały ekshumowane i zostaną przeniesione na inny cmentarz. Zakończone badania archeologiczne sprawiły, iż nie ma dalszych przeszkód dla kontynuowania inwestycji Zarządu Zieleni Miejskiej.

» więcej
 


Wrocki, pow. golubsko-dobrzyński

Dnia 4 grudnia 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Wrocki, pow. golubsko-dobrzyński (woj. kujawsko-pomorskie). Na skraju pola w pobliżu stacji kolejowej odnaleźliśmy grób masowy trzech niemieckich żołnierzy poległych w 1945 r. Przy ich szczątkach nie zarejestrowaliśmy znaków tożsamości.

Za pomoc w zlokalizowaniu mogiły oraz odtworzeniu jego historii dziękujemy członkom Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego Przedmoście.

https://www.facebook.com/Stowarzyszenie-Historyczno-Eksploracyjne-Przedmoście-186158428395915/

» więcej
 


Silna, pow. międzyrzecki

Dnia 2 grudnia 2020 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków strażnika granicznego, Antoniego Palucha, poległego 1 września 1939 r. w trakcie ataku na polski posterunek graniczny znajdujący się pomiędzy Pszczewem a Silną. Według dostępnych źródeł samodzielnie bronił on tej placówki otwierając ogień w kierunku atakujących Niemców. Chwilę później zginął od postrzału w głowę.

Grób Antoniego Palucha odnaleźliśmy  lipcu b. r. w trakcie poszukiwań i ekshumacji szczątków żołnierza Wehrmachtu, który zginął w trakcie tej samej wymiany ognia.

Nowym miejscem spoczynku szczątków polskiego żołnierza jest centralny punkt cmentarza parafialnego w Silnej. W trakcie uroczystości pogrzebowych obecni byli m. in. przedstawiciele rodziny Antoniego Palucha, mieszkańcy miejscowości, delegacja Urzędu Gminy Pszczew oraz delegacja leśników z Nadleśnictwa Bolewice.

https://gorzow.tvp.pl/51143657/wyjatkowa-uroczystosc-wojenny-bohater-doczekal-sie-oficjalnego-pochowku 

» więcej
 


Turzany, pow. wołowski

Dnia 1 grudnia 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Turzanach, pow. wołowski (woj. dolnośląskie). W ogrodzie jednego z gospodarstw zlokalizowaliśmy grób jego ówczesnego niemieckiego mieszkańca zabitego w 1945 r. przez wkraczających do wsi żołnierzy radzieckich. W okresie powojennym mogiła oznaczona była drewnianym krzyżem, który następnie został zastąpiony młyńskim kołem.

Za pomoc w lokalizacji grobu oraz gościnę serdecznie dziękujmy właścicielom posesji.

» więcej
 


Żarki Średnie, pow. zgorzelecki

Dnia 26 listopada 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Żarkach Średnich, pow. zgorzelecki (woj. dolnośląskie). W narożniku pola na wschód od miejscowości odnaleźliśmy grób niemieckiego żołnierza poległego w marcu 1945 r. Według relacji świadków do lat 60-tych XX w. w miejscu tym widoczny był ziemny kopiec, na którym przez pewien czas leżał żołnierski hełm i para butów. W niewielkiej jamie grobowej odkryliśmy zdekompletowane szczątki, które zostały pochowane w parcianym worku wraz z elementami żołnierskiego ekwipunku. Wśród odnalezionych przedmiotów był nieprzełamany stalowy znak tożsamości.

» więcej
 


Budy, pow. złotowski

Dnia 9 listopada 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne nieopodal wsi Budy, pow. złotowski (woj. zachodniopomorskie). Z leśnej mogiły podjęliśmy zniszczony pochówek żołnierza niemieckiego poległego w 1945 r. Przy jego szczątkach nie odnaleźliśmy znaku tożsamości. Odkryty grób znajdował się pomiędzy jeziorami Dobre i Karpiowe, w pobliżu jednego ze schronów Wału Pomorskiego.

» więcej
 


Pan Jens Hfalek złożył nam kolejną wizytę, przekazując w darze zestaw elektronicznego sprzętu poszukiwawczego. Sprzęt ten będzie używany podczas prac statutowych, na mogiłach wojennych. Dziękujemy.

Część działalności Jensa można obejrzeć na stronach:
https://www.facebook.com/Lausitz-Sucher-1375812566011468

oraz:
http://ringsuche.de/

» więcej
 


Gorzupia, pow. żagański

Dnia 3 listopada 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Gorzupi, pow. żagański (woj. lubuskie). W pobliżu wiejskich zabudowań znajdował się zapomniany wojenny grób. W jego wnętrzu odkryliśmy szczątki żołnierza niemieckiego poległego w lutym 1945 r. Przy jego szczątkach nie odnaleźliśmy znaku tożsamości.

» więcej
 


Radostów, pow. lubański

Dnia 21 października 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Radostowie Górnym, pow. lubański. Na jednej z wiejskich posesji odnaleźliśmy dwa groby żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Przy szczątkach jednego z nich odkryliśmy przełamany znak tożsamości. Odnalezione groby związane są z niemieckim kontratakiem o kryptonimie „Kozica”. Operacja ta miała na celu odbicie zajętego przez wojska radzieckie Lubania i odblokowanie strategicznego węzła kolejowego.

» więcej
 


Gubin, ul. Morska

Dnia 7 października 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne przy ul. Morskiej w Gubinie (woj. lubuskie). Wewnątrz zasypanej transzei odnaleźliśmy szczątki dwóch żołnierzy, radzieckiego i niemieckiego, którzy polegli w trakcie walk o miasto w 1945 r. Ten pierwszy zostanie pochowany na Cmentarzu Żołnierzy Armii Radzieckiej w Cybince, natomiast ten drugi na Niemieckim Cmentarzu Wojennym w Starym Czarnowie. W trakcie prac odkryliśmy także szereg innych materialnych pozostałości z II wojny światowej. 

» więcej
 


Głuszyna, pow. namysłowski

W dniu 29 września 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Głuszynie, pow. namysłowski (woj. opolskie). W narożniku jednego z pól zlokalizowaliśmy grób masowy, w którym pochowano 22 osoby rozstrzelane w 1945 r. przez czerwonoarmistów. Wśród nich byli zarówno żołnierze Wehrmachtu i członkowie Volkssturmu, jak również niemieccy mieszkańcy Głuszyny (w tym trzy kobiety). Przy szczątkach żołnierzy odnaleźliśmy dwa nieprzełamane znaki tożsamości.

» więcej
 


Silna, pow. międzyrzecki

Dnia 21 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace sondażowo-ekshumacyjne na cmentarzu parafialnym w Silnej, pow. międzyrzecki (woj. lubuskie). Ich celem było odnalezienie grobu niemieckiego żołnierza poległego 1 września 1939 r. Według dostępnych źródeł zginął on w trakcie ataku na polski posterunek graniczny znajdujący się pomiędzy Pszczewem a Silną. Obiektu tego samodzielnie bronił starszy strażnik Antoni Paluch, który otworzył ogień do Niemców. Chwilę później zginął od postrzału w głowę.

Według relacji mieszkańców Silnej obu żołnierzy pochowano w sąsiadujących grobach na miejscowym cmentarzu parafialnym. Grób Antoniego Palucha był oznaczony betonowym nagrobkiem z inskrypcją, natomiast grób żołnierza niemieckiego jedynie ziemnym kopcem. Według dostępnej literatury około 1990 r. rodzina Antoniego Palucha zleciła ekshumację jego szczątków oraz przeniosła nagrobek na cmentarz parafialny w Trzcielu. Kilka lat później ówczesny proboszcz polecił zniwelować tzw. „starą” część cmentarza, w wyniku czego naziemne pozostałości żołnierskich grobów przestały być widoczne.

Dokładne miejsce pochówków określiliśmy na podstawie ksiąg cmentarnych dostępnych w parafii w Silnej. W wykopie zarejestrowaliśmy obie jamy grobowe. W pierwszej spoczywały szczątki niemieckiego żołnierza pochowanego w trumnie. Natomiast w drugiej szczątki polskiego żołnierza pochowanego bez trumny, które bez wątpienia należały do Antoniego Palucha. Świadczyły o tym elementy polskiego munduru: guziki (wz. 1928) oraz pozostałości czapki z metalowym orłem (wz. 1919).

Dlaczego szczątki Antoniego Palucha pozostały na cmentarzu w Silnej? Jak udało się nam wstępnie ustalić, do ekshumacji rzeczywiście nie doszło. Na cmentarz w Trzcielu przeniesiono jedynie betonowy nagrobek oraz ziemię znad grobu.

O odkryciu została już poinformowana rodzina Antoniego Palucha , Instytut Pamięci Narodowej oraz Lubuski Urząd Wojewódzki, którzy wspólnie zdecydują o miejscu spoczynku polskiego żołnierza.

» więcej
 


Jezierzyce Wielkie, pow. wrocławski

W dniu 4 września 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Jezierzycach Wielkich, pow. wrocławski (woj. dolnośląskie). Na dawnym cmentarzu ewangelickim zlokalizowaliśmy trzy groby masowe, w których pochowano łącznie 14 (3+3+8) żołnierzy niemieckich poległych w marcu 1945 r. Przy ich szczątkach odnaleźliśmy tylko jeden nieprzełamany znak tożsamości.

» więcej
 


Wrocław, ul. Starościńska

W dniach 31 sierpnia i 3 września 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne przy ul. Starościńskiej we Wrocławiu. Wzdłuż ogrodzenia jednego z domów zlokalizowaliśmy kwaterę czterech grobów żołnierzy niemieckich poległych  w 1945 r. Przy wszystkich szczątkach odnaleźliśmy znaki tożsamości.

» więcej
 


Biała Nyska, pow. nyski

W dniu 18 sierpnia 2020 r. kontynuowaliśmy rozpoczęte w czerwcu prace ekshumacyjne w Białej Nyskiej, pow. nyski (woj. opolskie). Na cmentarzu przykościelnym zlokalizowaliśmy trzy groby żołnierzy niemieckich poległych w marcu 1945 r. Przy szczątkach jednego z nich odnaleźliśmy przełamany znak tożsamości.

» więcej
 


Orsk, gm. Rudna

7.08.2020 pracowaliśmy nieopodal miejscowości Orsk, gmina Rudna. Odnaleźliśmy szczątki dwóch żołnierzy niemieckich spoczywających w stanowisku strzeleckim , w lesie między miejscowościami Orsk i Chełm. Polegli w walce z wojskami radzieckimi na początku lutego 1945. Przy szczątkach znaleziono 1 połówkę EM, nieliczne skórzane i metalowe elementy ekwipunku. Mogiła rozkopana, część szczątek spakowana w foliowy worek.

» więcej
 


Gogołowice, gm. Milicz

W dniu 06.08.2020 pracowaliśmy w miejscowości Gogołowice, gmina Milcz. Odkryliśmy szczątki jednego żołnierza niemieckiego pochowanego w lesie niedaleko Gogołowic . Poległ w końcu stycznia 1945 r. Wraz dwoma innymi żołnierzami poruszali się motocyklem. Natknęli się jednak na patrol radziecki i po ostrzelaniu uciekali pieszo w różnych kierunkach. Cała trójka została zabita. Pochowani zostali w różnych miejscach. Udało nam się ustalić miejsce pochówku tylko jednego żołnierza. Szczątki w mogile nie spoczywały w układzie anatomicznym, brak czaszki .Stan ten był potwierdzeniem informacji ,iż w okresie powojennym miejsce zostało rozkopane.  Brak EM, przy szczątkach guziki mundurowe, okucia chlebaka i kabura pistoletu P 38 Walther.

» więcej
 


Borowy Młyn, pow. międzyrzecki

Dnia 30 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Borowego Młyna, pow. międzyrzecki (woj. lubuskie). Wewnątrz transzei, stanowiącej drugą linię obrony w pobliżu przesmyka pomiędzy jeziorami Chłop i Wędromierz, odnaleźliśmy szczątki dwóch żołnierzy niemieckich poległych w dniach 28-29 stycznia 1945 r. W grobie odnaleźliśmy niezwykle interesujący znak tożsamości, który nosił ślady naprawiania. Jego właściciel, przy pomocy przymocowanej nitami aluminiowej blaszki, połączył dwie złamane części nieśmiertelnika. Ponadto w transzei odkryliśmy uzbrojoną wyrzutnię Panzerfaust. Przedmiot ten, jak również odnalezioną w grobie amunicję, zabezpieczyli funkcjonariusze z Komendy Powiatowej Policji w Międzyrzeczu.

» więcej
 


Dachów, pow. krośnieński

Dnia 28 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Dachowa, pow. krośnieński. W lesie kilkaset metrów od miejscowości znajdowała się oznaczona mogiła. W jej wnętrzu odkryliśmy szczątki starszej kobiety. Według zachowanych relacji była to Niemka z Dachowa, która została zamordowana krótko po zakończeniu II wojny światowej.

» więcej
 


Szczaniec, pow. świebodziński

Dnia 27 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Szczańcu, pow. świebodziński. W przydrożnym rowie zlokalizowaliśmy grób masowy niemieckich żołnierzy poległych w 1945 r. W długiej na 7 m jamie grobowej pochowano w dwóch warstwach 19 osób. Przy ich szczątkach odnaleźliśmy jedynie trzy silnie skorodowane znaki tożsamości. Odnalezioną w grobie broń i amunicję zabezpieczyli funkcjonariusze z Komendy Powiatowej Policji w Świebodzinie.

» więcej
 


Sokolniki, pow. wrzesiński

Dnia 15 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Sokolnikach, pow. wrzesiński (woj. wielkopolskie). Na dawnym cmentarzu ewangelickim zlokalizowaliśmy grób masowy 19 żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Przy ich szczątkach odnaleźliśmy dziewięć znaków tożsamości.

» więcej
 


Gierałtów, pow. bolesławiecki

Dnia 13 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Gierałtowie, pow. bolesławiecki (woj. dolnośląskie). Według zachowanych relacji przed pomnikiem poświęconym mieszkańcom miejscowości, którzy zginęli na frontach I wojny światowej, chowano żołnierzy poległych w 1945 r. Z lewej strony założenia pogrzebano trzech żołnierzy niemieckich. Natomiast z prawej strony znajdowała się mogiła czerwonoarmistów, których szczątki ekshumowano krótko po zakończeniu wojny. Mimo wykonania szeregu odwiertów oraz wykopów sondażowych niemieckich grobów nie udało nam się odnaleźć. Jeśli ktoś z Państwa posiada informacje na temat lokalizacji poszukiwanych przez nas mogił, to prosimy o kontakt z naszą pracownią.

» więcej
 


Wysoka, pow. głubczycki

W dniu 9 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wysokiej, pow. głubczycki (woj. opolskie). Na cmentarzu przykościelnym zlokalizowaliśmy rzędową kwaterę wojenną, na której pochowano czterech niemieckich żołnierzy oraz cywila poległych w 1945 r. Wśród odkrytych grobów był pochówek wtórny. W niewielkiej drewnianej trumience złożono szczątki żołnierza, które w przeszłości przeniesiono z innej części cmentarza. W dwóch grobach odnaleźliśmy przełamane znaki tożsamości.

» więcej
 


Chmieleń, pow. lwówecki

Dnia 8 lipca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Chmieleniu, pow. lwówecki. Bezpośrednio za cmentarnym ogrodzeniem zlokalizowaliśmy pochówek dwóch żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Grób został w znaczny sposób zniszczony przez system korzeniowy pobliskiego drzewa. Przy szczątkach odnaleźliśmy jeden nieprzełamany znak tożsamości.

» więcej
 


Wołów, ul. Garwolska

Dnia 25 czerwca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wołowie (woj. dolnośląskie). W lesie w pobliżu ul. Garwolskiej znajdowała się oznaczona metalowym krzyżem niewielka mogiła. W jej wnętrzu pochowano dwóch niemieckich żołnierzy poległych w 1945 r. Przy ich szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Biała Nyska, pow. nyski

W dniach 22-24 czerwca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Białej Nyskiej, pow. nyski (woj. opolskie). Na cmentarzu przykościelnym zlokalizowaliśmy trzyrzędową kwaterę wojenną, na której grzebano żołnierzy niemieckich poległych w marcu 1945 r. W trakcie trzydniowych prac odkryliśmy 15 żołnierskich pochówków. Przy szczątkach odnaleźliśmy 12 znaków tożsamości.

» więcej
 


Różnowo, gm. Chełmno

W czwartek 18 czerwca przeprowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Różnowo w gminie Chełmno. Dzięki informacjom uzyskanym od lokalnych miłośników historii zlokalizowaliśmy i podjęliśmy szczątki trzech żołnierzy niemieckich poległych w 1945 roku. Dwóch żołnierzy spoczywało we wspólnej mogile, a szczątki trzeciego były rozproszone w pobliżu. W jamie grobowej natrafiliśmy na liczne elementy ekwipunku żołnierskiego oraz przedmioty osobiste. W trakcie prac ziemnych ujawnione zostały niewybuchy i amunicja z okresu II wojny światowej. Niebezpieczne przedmioty zostały zabezpieczone przez patrol saperski z Chełmna we współpracy z miejscowymi funkcjonariuszami policji.

» więcej
 


Grudziądz

17 czerwca przeprowadziliśmy prace sondażowe i ekshumacyjne na cmentarzu garnizonowym w Grudziądzu. Działania nasze były kontynuacją prac ekshumacyjnych z lat 90. Z powodu ograniczonych środków technicznych nie udało się wówczas wydobyć wszystkich poległych, którzy widnieją na liście pochowanych na cmentarzu garnizonowym. W rezultacie wykonanych wykopów sondażowych natrafiliśmy na jeden pochówek żołnierza niemieckiego, przy którym znajdował się przełamany wojskowy znak tożsamości.

» więcej
 


Poznań – ul. Rudnicze

Dnia 9 czerwca 2020 r. prowadziliśmy prace sondażowe przy ul. Rudnicze 3 w Poznaniu. Według relacji okolicznych mieszkańców w miejscu tym pochowano żołnierzy niemieckich poległych w trakcie walk o miasto 1945 r. Mimo  wykonania szeregu wykopów sondażowych grobu nie udało się odnaleźć. Jeśli ktoś z Państwa posiada informacje na temat lokalizacji mogiły, to prosimy o kontakt z naszą pracownią.

» więcej
 


Stolec, pow. ząbkowicki

Dnia 8 czerwca 2020 r. prowadziliśmy prace sondażowe w pobliżu miejscowości Stolec, pow. ząbkowicki (woj. dolnośląskie). W dolinie Grabnika (miejscowy potok), w pobliżu szosy prowadzącej do Ząbkowic Śląskich, znajduje się pięć oznaczonych krzyżami bezimiennych wojennych grobów. Mogiły te zostały odnowione w 1998 r. staraniem członków PTTK z Ząbkowic Śląskich. Według relacji okolicznych mieszkańców w miejscu tym pochowano żołnierzy niemieckich rozstrzelanych w 1945 r. za dezercję lub defetyzm. Mimo  wykonania szeregu wykopów sondażowych grobów nie udało się jednak odnaleźć. Bezpośrednio przed krzyżami zlokalizowaliśmy jedynie trzy niewielkie głębokie wkopy (prawdopodobnie o charakterze rabunkowym). Jeśli ktoś z Państwa posiada informacje na temat rzeczywistej lokalizacji mogił, to prosimy o kontakt z naszą pracownią.

» więcej
 


Nowy Dworek, pow. świebodziński

Dnia 5 czerwca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Nowym Dworku, pow. świebodziński. Nieopodal wiejskich zabudowań odnaleźliśmy dwa groby niemieckich cywili (młodej kobiety i mężczyzny). Według relacji właściciela posesji, Wawrzyńca Kaczmarka,  osoby te zamieszkiwały pobliskie gospodarstwo i zostały zamordowane przez wkraczających do wsi żołnierzy radzieckich. Po zakończeniu wojny miejsce to kilkakrotnie odwiedzali członkowie rodziny ofiar, którzy w przybliżonym miejscu pochówku składali kwiaty i znicze.

» więcej
 


Grabowo, pow. łobeski

Dnia 4 czerwca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Grabowa, pow. łobeski (woj. zachodniopomorskie). Z leśnej mogiły podjęliśmy częściowo zniszczony pochówek żołnierza niemieckiego poległego w 1945 r. Przy jego szczątkach odnaleźliśmy nieprzełamany znak tożsamości.

» więcej
 


Nysa – cmentarz garnizonowy

Dnia 27 maja 2020 r. zakończyliśmy trwające od 2019 r. prace ekshumacyjne w Nysie, woj. opolskie. Na cmentarzu garnizonowym zlokalizowaliśmy wielorzędową kwaterę wojenną, na której grzebano żołnierzy niemieckich poległych w lat 1939-1945. Chowano w niej  zarówno żołnierzy garnizonu nyskiego poległych na wszystkich wojennych frontach, jak również tych, którzy zginęli podczas walk o miasto w 1945 r. W trakcie dwóch sezonów podjęliśmy szczątki 310 niemieckich żołnierzy. W większości grobów odnaleźliśmy połówki znaków tożsamości.

» więcej
 


Gościszów, pow. bolesławiecki

Dnia 1 czerwca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne nieopodal Gościszowa, pow. bolesławiecki. Ich obszar stanowił skraj lasu w pobliżu drogi gruntowej prowadzącej do Mściszowa. W grudniu 1999 r. w miejscu tym przeprowadzono ekshumację, w trakcie której podjęto szczątki pięciu żołnierzy niemieckich. Na podstawie rozmów z najstarszymi mieszkańcami pobliskich miejscowości udało nam się ustalić, iż w okresie powojennym stało tam osiem brzozowych krzyży (w dwóch rzędach). Prace zakończyły się odnalezieniem kolejnych trzech pojedynczych pochówków, przy których odkryliśmy dwa przełamane znaki tożsamości należące do żołnierzy elitarnej dywizji grenadierów pancernych Grossdeutschland. Ponadto zarejestrowaliśmy szereg szczątków ludzkich pozostawionych w trakcie prac w 1999 r.

Odnalezione groby związane są z niemieckim kontratakiem o kryptonimie „Kozica”. Operacja ta miała na celu odbicie zajętego przez wojska radzieckie Lubania i odblokowanie strategicznego węzła kolejowego. Jedne z najcięższych walk podczas całej operacji toczyły się na początku marca 1945 r. w okolicach Gościszowa i Niwnic.

» więcej
 


Gorzupia, pow. żagański

Dnia 12 maja 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Gorzupi, pow. żagański. W pobliżu dawnego cmentarza ewangelickiego poszukiwaliśmy grobów żołnierzy niemieckich poległych w trakcie walk na linii Bobru w lutym 1945 r. W trakcie prac odkryliśmy rozproszony i niekompletny pochówek niemieckiego oficera. Przy jego szczątkach nie odnaleźliśmy znaku tożsamości.

» więcej
 


Dąbrowiec, pow. żarski

Dnia 11 maja 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Dąbrowcu, pow. żarski. Na dawnym cmentarzu ewangelickim odnaleźliśmy wtórny pochówek żołnierza niemieckiego poległego w lutym 1945 r. Jego pierwotny grób znajdował się w centrum wsi (w pobliżu transformatora). W latach 60-tych został on jednak zniszczony w trakcie budowy drogi. Odnalezionymi szczątkami zatroszczyły się miejscowe dzieci, które złożyły je do niewielkiej trumny zbitej z desek pozostałych po remoncie dachu jednego z domów, po czym pochowały je na starym cmentarzu. Według relacji świadków w zniszczonym grobie odnaleziono skórzany płaszcz oraz pistolet, który prawdopodobnie został zabezpieczony przez milicję.

» więcej
 


Gierałtów, pow. bolesławiecki

Dnia 6 maja 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Gierałtowie, pow. bolesławiecki. Na cmentarzu komunalnym odnaleźliśmy grób niemieckiego żołnierza, który zginął w wyniku nieszczęśliwego wypadku w 1940 r. Po zakończeniu kampanii francuskiej jego jednostka została skierowana na poligon w Świętoszowie. W trakcie jazdy konnej w pobliżu Nowogrodźca doznał on silnego urazu głowy, w wyniku którego zmarł następnego dnia w szpitalu. Świadectwem tego wydarzenia było długie pęknięcie zarejestrowane w obrębie kości potylicznej jego czaszki. W odkrytym grobie nie odnaleźliśmy żołnierskiego znaku tożsamości.

» więcej
 


Żagań, ul. Kolejowa

Dnia 28 kwietnia 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w przy ul. Kolejowej w Żaganiu. W pobliżu dworca kolejowego zlokalizowaliśmy groby dwóch niemieckich cywili. Była to kontynuacja prac rozpoczętych w 2019 r., kiedy to w pobliżu oznaczonej ceglano-kamiennej mogiły odnaleźliśmy trzy cywilne pochówki. Odnalezione szczątki należały do Niemców, którzy najprawdopodobniej zmarli w trakcie akcji ich wysiedlenia w czerwcu 1945 r.

» więcej
 


Łazy - Pierstnica, gm, Krośnice

W dniu 2.5.2020 prowadziliśmy prace w okolicy miejscowości Łazy – Pierstnica, gmina Krośnice na Dolnym Śląsku. Pięciu żołnierzy niemieckich zostało pochowanych we wspólnej mogile obok leśniczówki w Łazach. Wg relacji leśniczego (informacja od nieżyjącego mieszkańca Łazów) w leśniczówce mieścił się prawdopodobnie sztab lub punkt łącznościowy jednostki niemieckiej ( jeszcze jakiś czas po wojnie w leśniczówce znajdowały się mapy i kable telefonów polowych). Doszło do potyczki z wojskami radzieckimi. Kilku żołnierzy niemieckich ukryło się w drewnianej stodółce . Rosjanie , nie mogąc jej zdobyć , spalili ją razem z ludźmi . Wersję tę mogą potwierdzać ślady spalenizny na niektórych kościach. Część żołnierzy miała natomiast zostać rozstrzelana- jedna czaszka z przestrzeliną po kuli, jedna rozbita. Żołnierze mieli leżeć jakiś czas obok spalonej stodoły. Właśnie na wprost dawnego wejścia do niej zlokalizowaliśmy mogiłę. Pochówek płytki -ok. 50 cm. W części , gdzie znajdowały się kości nóg powojenne zasypisko śmieci na poziomie szczątków. W związku z tym kości nóg skrajnego, prawego szkieletu przemieszane ze śmieciami i zachowały się tylko częściowo. Jeden szkielet pochowany bez głowy- nr 2- ( ramiona znajdowały się tuż przy ścianie mogiły). Fragmenty czaszki pojawiły się natomiast w nogach, chociaż układ szczątków wyklucza takie położenie.  Luźny fragment części skroniowej czaszki (ze śladami spalenizny) był natomiast pomiędzy nr 2 i 3. W mogile 1 połówka EM. Brak elementów oporządzenia, tylko guziki mundurowe.

» więcej
 


Pększyn, pow. trzebnicki

Dnia 11 marca 2020 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Pększynie, pow. trzebnicki. W pobliżu wiejskich zabudowań odkryliśmy grób dwóch żołnierzy niemieckich rozstrzelanych przez czerwonoarmistów w 1945 r. Mogiła została częściowo zniszczona w trakcie budowy wodociągu, stąd część szczątków zalegała na złożu wtórnym. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy żołnierskich znaków tożsamości.

» więcej
 


Orle

W dniu 26 lutego 2020 roku przeprowadziliśmy prace ekshumacyjne na grobie żołnierzy niemieckich w miejscowości Orle, gmina Gruta w województwie kujawsko-pomorskim. Mogiła znajdowała w sąsiedztwie dawnego majątku ziemskiego. Z masowego grobu wydobyliśmy szczątki 5 osób. Odnalezione wojskowe znaki tożsamości oraz sposób ułożenia szczątków wskazują, iż żołnierze polegli w 1945 roku.

» więcej
 


Bielawa Dolna, pow. zgorzelecki

Dnia 16 grudnia 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Bielawy Dolnej, pow. zgorzelecki. W pobliżu zniszczonego w trakcie walk w 1945 r. mostu na Nysie Łużyckiej odnaleźliśmy dwa groby wojenne. W każdym z nich spoczywały szczątki dwóch żołnierzy niemieckich. Przy szczątkach odnaleźliśmy dwa nieprzełamane znaki tożsamości.

» więcej
 


Młoty, Dolny Sląsk

Ziemia po raz kolejny odsłoniła mroczną kartę historii II wojny światowej. W miejscowości Młoty na Dolnym Śląsku, dzięki informacjom przekazanym przez obecnych mieszkańców, w sobotę 14 grudnia 2019 odnaleźliśmy szczątki żołnierza niemieckiego, poległego na przełomie stycznia i lutego 1945 roku. Według relacji świadków, żołnierz ten został odcięty od swojej jednostki pod naporem nacierających wojsk radzieckich. Następnie schronił się na strychu jednego z budynków mieszkalnych w Młotach (wówczas z niem. Hammer). Po wkroczeniu do wsi Armii Czerwonej wywiązała się strzelanina, w wyniku której zginęli jeden żołnierz radziecki oraz odnaleziony przez nas żołnierz niemiecki. Niestety na podstawie nielicznych przedmiotów osobistych nie udało się ustalić tożsamości poległego. Jego szczątki spoczną niebawem na cmentarzu wojennym w Nadolicach Wielkich.

» więcej
 


Dłużyna Dolna, pow. zgorzelecki

Dnia 26 listopada 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Dłużyny Dolnej, pow. zgorzelecki. Na terenie ruin leśnego gospodarstwa odnaleźliśmy grób dwóch żołnierzy niemieckich. Według relacji świadków, w trakcie walk w lutym 1945 r., w pobliskim budynku mieścił się polowy punkt opatrunkowy. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy żołnierskich znaków tożsamości.

» więcej
 


Skwierzyna, pow. międzyrzecki

Dnia 14 listopada 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne na cmentarzu komunalnym w Skwierzynie. W czerwcu 1990 r. na nekropolii tej pochowano szczątki żołnierza niemieckiego, które odkryto w trakcie prac ziemnych w okolicy Szkoły Podstawowej nr 1. Zgodnie z decyzją Prokuratury Rejonowej w Międzyrzeczu wydobyte szczątki pochowano jako NN na cmentarzu komunalnym, a odneleziony przy nich znak tożsamości przesłano do Polskiego Czerwonego Krzyża.

» więcej
 


Biechowo, pow. wrzesiński

W dniu 7 listopada 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Biechowie, pow. wrzesiński. W pobliżu dawnej szkoły odnaleźliśmy grób trzech żołnierzy niemieckich. Według relacji świadków żołnierze ci pod koniec stycznia 1945 r. ukrywali się w budynku szkolnym. Po wykryciu ich kryjówki przez czerwonoarmistów zostali przez nich rozstrzelani podczas próby ucieczki. Ich zwłoki długo zalegały na powierzchni. Dopiero po ustaniu mrozów zostały pochowane przez miejscową ludność w pobliskiej transzei. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Starościn, pow. namysłowski

W dniach 17-18 października 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Starościnie, pow. namysłowski. Na skraju tej miejscowości znajdowały się dwa oznaczone groby. Według relacji dawnych i obecnych mieszkańców Starościna w styczniu 1945 r. pochowano w nich kilkadziesiąt osób – niemieckich uciekinierów oraz żołnierzy Wehrmachtu i Volkssturmu. W trakcie prac sondażowych zlokalizowaliśmy grób masowy, w którym spoczywały szczątki 12 osób cywilnych (4 kobiet i 8 mężczyzn) oraz żołnierza niemieckiego. Mimo całodniowych prac sondażowych nie udało się odnaleźć drugiego grobu. Przy szczątkach żołnierza nie odnaleźliśmy znaku tożsamości.

» więcej
 


Wielki Wełcz, pow. grudziądzki

W dniu 10 października 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wielkim Wełczu, pow. grudziądzki. Z oznaczonego grobu na cmentarzu przykościelnym podjęliśmy szczątki żołnierza niemieckiego poległego 2 września 1939 r. Przy szczątkach odnaleźliśmy przełamany znak tożsamości.

» więcej
 


Kałkowskie

5 października 2019 roku prowadziliśmy prace na dawnym cmentarzu ewangelickim w miejscowości Kałkowskie w gminie Sośnie. W jamie grobowej odnaleźliśmy szczątki jednego żołnierza niemieckiego. Poległ on w wyniku potyczki patrolu radzieckiego i niemieckiego w styczniu 1945 r. na południe od wioski. W tej walce poległ też jeden żołnierz radziecki, który pochowany został w pojedynczej mogile tuż obok żołnierza niemieckiego. W okresie powojennym ekshumowany. Przy szczątkach nie było nieśmiertelnika. Przy szczątkach znajdował się m.in. pas żołnierski z całkowicie skorodowaną klamrą, żabka do bagnetu z pochwą (bez bagnetu), odkażalnik.

» więcej
 


Starygród, pow. krotoszyński

14 września 2019 podjęto szczątki 7 żołnierzy niemieckich z dawnej żwirowni na terenie rolnym pod wsią Starygród w gminie Kobylin - pow. krotoszyński, woj. wielkopolskie.

Obszar na polu, na którym miała się znajdować mogiła wskazali zaangażowani mieszkańcy, w tym naoczni świadkowie wojny. Należało zatem odszukać nieistniejącą już żwirownię, a w jej zasypisku odnaleźć grób wojenny. Poszukiwani żołnierze niemieccy zostali zabici przy wejściu radzieckich wojsk pancernych wyzwalających wieś spod okupacji hitlerowskiej a ich zwłoki pochowane zostały przez mieszkańców (wg jednej z relacji - przez kobiety). Przy szczątkach odnaleziono 4 nieprzełamane (tj. najprawdopodobniej niezarejestrowane) znaki tożsamości w różnym stanie zachowania oraz pojedyncze przedmioty ekwipunku wojskowego.

Pracom towarzyszyła obecność mieszkańców wsi (w tym tych najstarszych), pasjonatów, krótkie nabożeństwo odprawił spontanicznie przybyły lokalny ksiądz proboszcz.

Pragniemy podziękować wszystkim osobom, których wysiłek i wiedza przyczyniły się do odnalezienia mogiły, a są to: Szczepan Bartoszek, Szczepan Błaszyk, Maria Nowak i Agnieszka Wielebska - Michalak.

» więcej
 


Wykroty, pow. bolesławiecki

Dnia 1 sierpnia 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wykrotach, pow. bolesławiecki. Na skraju tej miejscowości znajdował się zapomniany grób, na którym w przeszłości zarówno obecni, jak i dawni niemieccy jej mieszkańcy składali kwiaty. Według relacji świadków na drodze w pobliżu grobu, po zakończeniu działań wojennych w 1945 r., leżały zwłoki cywili oraz rozbite wozy konne. Krótko po wojnie jeden z mieszkańców Zebrzydowej natrafił w tym miejscu na szczątki ludzkie, które przeniósł i pochował w pobliżu drogi. W oznaczonym miejscu odnaleźliśmy zalegające na złożu wtórnym szczątki trzech osób – kobiety, mężczyzny i kilkuletniego dziecka. Wśród nich zalegały także pojedyncze kości zwierząt – najprawdopodobniej koni.

» więcej
 


Nysa

W dniach 30-31 lipca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Nysie, woj. opolskie. Na cmentarzu przyklasztornym Księży Werbistów odnaleźliśmy kwaterę grobów wojennych. Pochowano na niej 13 żołnierzy niemieckich oraz pięć osób cywilnych poległych w 1945 r. Przy szczątkach żołnierzy odkryliśmy pięć przełamanych znaków tożsamości.

» więcej
 


Policko, pow. międzyrzecki

Dnia 23 lipca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu Policka, pow. międzyrzecki. Nieopodal ruin dawnej leśniczówki Waldecke odkryliśmy grób trzech żołnierzy niemieckich poległych 29 stycznia 1945 r. Przy ich szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Gorzyca, pow. międzyrzecki

Dnia 16 lipca 2019 r. kontynuowaliśmy prace ekshumacyjne w Gorzycy, pow. międzyrzecki. Na cmentarzu komunalnym odnaleźliśmy kolejny grób wojenny, w którym pochowano dwóch żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Przy szczątkach jednego z nich odnaleźliśmy pozostałości oficerskich patek kołnierzowych oraz guziki mundurowe SA. W grobie nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Gorzyca, pow. międzyrzecki

Dnia 9 lipca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Gorzycy, pow. międzyrzecki. Na cmentarzu komunalnym odnaleźliśmy kwaterę wojenną, na której w dwóch grobach (masowym i pojedynczym) pochowano pięciu żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Grób masowy został w przeszłości częściowo zniszczony i splądrowany. Przy szczątkach odnaleźliśmy dwa żołnierskie znaki tożsamości. Miejsce przeprowadzonych prac wytypowano na podstawie dokumentów archiwalnych. Informację dotycząca lokalizacji wojennego grobu w 1954 r. przekazali do Niemieckiego Czerwonego Krzyża urzędnicy magistratu z niemieckiego miasta Recklinghausen (Nadrenia – Północna Westfalia). Wiedzę tą przekazał im wcześniej dawny mieszkaniec Gorzycy (niem. Obergörzig).

» więcej
 


Stara Kopernia / Żagań

Dnia 26 czerwca 2019 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków żołnierza radzieckiego odnalezionych w 2018 r. w Starej Koperni, pow. żagański. Następnie zostały one pochowane w zbiorowym grobie na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Żaganiu. Ceremonię pogrzebową poprowadził ks. Jerzy Malisz z prawosławnej parafii Wszystkich Świętych w Kożuchowie. W uroczystościach pogrzebowych odział wzięli także przedstawiciele rosyjskiej ambasady oraz poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.

» więcej
 


Dębniki, pow. strzeliński

Dnia 18 czerwca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Dębniki, pow. strzeliński. Na terenie jednego z przydomowych ogrodów znajdował się oznaczony kamienną płytą grób żołnierza niemieckiego poległego w 1945 r. Według relacji świadków jego zakrwawione zwłoki zalegały na podłodze w pobliskim domu. Po przejściu frontu zostały pochowane przez mieszkańców.

Obserwacja szczątków wykazała, iż żołnierz zginął w wyniku wybuchu. Wszystkie jego kończyny zostały rozerwane i złożone wraz z resztą ciała do jamy grobowej. W mogile odnaleźliśmy połówkę znaku tożsamości.

» więcej
 


Ścinawa, pow. lubiński

Dnia 17 czerwca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne przy ul. Klasztornej w Ścinawie, pow. lubiński. W marcu b. r. w wykopie pod instalację sanitarną doszło tam do ujawnienia ludzkich szczątków oraz uzbrojenia z okresu II wojny światowej. Czynności śledcze Prokuratury Rejonowej w Lubinie wykazały, iż budowlańcy natknęli się na grób masowy żołnierzy niemieckich poległych w trakcie walk o miasto w lutym 1945 r. Zabezpieczono wówczas szczątki 11 osób oraz 22 sztuki broni palnej (obejrzyj materiał video).

W trakcie czerwcowych prac odkryliśmy fragment niezniszczonej jamy grobowej, w której spoczywały szczątki kolejnych 12 niemieckich żołnierzy. W grobie odnaleziono łącznie siedem nieprzełamanych znaków tożsamości.

» więcej
 


Jamno, pow. żarski

Dnia 12 czerwca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu miejscowości Jamno, pow. żarski. Z oznaczonego leśnego grobu podjęliśmy szczątki żołnierza niemieckiego poległego w 1945 r. Przy szczątkach odkryliśmy nieliczne elementy żołnierskiego ekwipunku. Nie odnaleźliśmy znaku tożsamości.

» więcej
 


Rząsiny, pow. lwówecki

Dnia 11 czerwca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Rząsinach, pow. lwówecki. Na terenie przypałacowego parku zlokalizowaliśmy dwa groby żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Obu mężczyzn pochowano w trumnach. Przy szczątkach jednego z żołnierzy odnaleźliśmy silnie skorodowany i nieczytelny znak tożsamości. Według relacji mieszkańców miejscowości we wskazanym przez nich miejscu, krótko po zakończeniu II wojny światowej, widoczne były niewielkie kopce ziemne. Na jednym z nich leżał żołnierski hełm. W trakcie trzech sezonów poszukiwawczych w Rząsinach odnaleźliśmy łącznie 7 żołnierskich grobów.

» więcej
 


Wolbromów, pow. lwówecki

Dnia 10 czerwca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wolbromowie, pow. lwówecki. Na łące w pobliżu wiejskich zabudowań odnaleźliśmy kwaterę wojenną. Pochowano na niej ośmiu żołnierzy niemieckich poległych w lutym lub marcu 1945 r. Kwatera składała się z pięciu pochówków pojedynczych i jednego grobu masowego, do którego złożono obok siebie zwłoki trzech żołnierzy.

Podstawą podjęcia poszukiwań były dokumenty odnalezione w Archiwum Państwowym w Jeleniej Górze. Wśród nich był wykonany w 1946 r. odręczny szkic, na którym zaznaczono poszukiwane mogiły.

Przy szczątkach dwóch żołnierzy odnaleźliśmy połówki znaków tożsamości. W jednej z mogił odkryliśmy butelkę po legnickim piwie (Brau-Comunne Liegnitz), do której włożono kartkę, najprawdopodobniej z danymi osobowymi poległego żołnierza.

» więcej
 


Plewno, pow. świecki

W dniu 4 czerwca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Plewnie, pow. świecki. Na dawnym cmentarzu ewangelickim zlokalizowaliśmy grób dwóch grenadierów Wehrmachtu poległych 3 września 1939 r. Przy ich szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości. Jeden z poległych został pochowany z dwoma plastikowymi tabliczkami z jego imieniem i nazwiskiem. Pomiędzy głowami żołnierzy został złożony hełm.

» więcej
 


Dobroszów Mały, pow. zielonogórski

Dnia 30 maja 2019 r. prowadziliśmy prace poszukiwawcze w pobliżu Dobroszowa Małego, pow. zielonogórski. W jednym ze stanowisk strzeleckich odnaleźliśmy grób żołnierza radzieckiego. O odkryciu został poinformowany Instytut Pamięci Narodowej, który zdecyduje o nowym miejscu pochówku żołnierza.

» więcej
 


Bieniów / Żary

Dnia 31 maja 2019 r. przeprowadziliśmy ekshumację szczątków żołnierza radzieckiego odnalezionego w Bieniowie, pow. żarski. Następnie zostały one pochowane w zbiorowym grobie na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Żarach. Ceremonię pogrzebową poprowadził ks. Jerzy Malisz z prawosławnej parafii Wszystkich Świętych w Kożuchowie. W uroczystościach pogrzebowych odział wzięli także przedstawiciele: rosyjskiej ambasady, poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, Urzędu Miejskiego w Żarach oraz mieszkańcy Bieniowa.

» więcej
 


Bobowicko

W dniu 16 maja 2019 roku prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Bobowicko, w powiecie międzyrzeckim. Na działce leśnej natrafiono na wspólną mogiłę dwóch żołnierzy niemieckich. Grób znajdował się w systemie korzeniowym dębu, który został najprawdopodobniej zasadzony bezpośrednio po pochówku poległych. Przy szczątkach żołnierzy odnaleziono nieliczne przedmioty ekwipunku wojskowego.

» więcej
 


Głogów – Fort Stern

W dniach 13-15 maja 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne na terenie Fortu Stern w Głogowie. W zachowanym fragmencie fosy odnaleźliśmy szczątki 19 niemieckich żołnierzy poległych w trakcie walk o miasto w 1945 r. 11 z nich spoczywało w grobie masowym, który ujawniono i częściowo zniszczono w trakcie prac porządkowych w latach 80-tych. W obiekcie odkryliśmy liczne elementy żołnierskiego ekwipunku, w tym jeden przełamany znak tożsamości. W dalszym odcinku fosy zlokalizowaliśmy grupę pięciu grobów pojedynczych. W trzech z nich zarejestrowaliśmy znaki tożsamości. Jeden z nich należał do żołnierza Volkssturmu, który wyposażony był w ekwipunek RAD. Ponadto odkryliśmy szereg rozproszonych żołnierskich szczątków, które zalegały we wtórnej warstwie gruzu. W trakcie prac odnaleźliśmy także kilkaset sztuk amunicji strzeleckiej oraz kostki trotylu, które zostały zabezpieczone przez Patrol Saperski z Głogowa.

» więcej
 


Wilenko, pow. świebodziński

Dnia 9 maja 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wilenku, pow. świebodziński. Bezpośrednio przed ogrodzeniem cmentarza parafialnego odnaleźliśmy dwa groby żołnierzy niemieckich poległych w styczniu 1945 r. Miejsce pochówku zostało nam wskazane przez mieszkańców Wilenka. W okresie powojennym groby były pod opieką miejscowej młodzieży szkolnej. Od kilku lat oznaczone były dużym głazem narzutowym. Czaszki obu mężczyzn nosiły ślady wielokrotnych pęknięć i złamań. Przy szczątkach odkryliśmy nieliczne elementy żołnierskiego ekwipunku. Nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Dąbrówka Królewska, pow. grudziądzki

Dnia 6 maja 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Dąbrówka Królewska pow. grudziądzki. Na cmentarzu parafialnym odnaleźliśmy grób masowy trzech żołnierzy niemieckich poległych 3 września 1939 r., który został częściowo pokryty przez współczesne pochówki. W mogile zarejestrowaliśmy ślady trumien, które ułożono równolegle we wspólnej jamie grobowej. Zwłoki mężczyzn przed złożeniem do trumien owinięto płachtami namiotowymi (Zeltbahn 31). Przy szczątkach jednego z żołnierzy odnaleźliśmy połówkę znaku tożsamości 24 Pułku Piechoty (I. R. 24).

» więcej
 


Szabda, pow. brodnicki

Dnia 29 kwietnia 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu miejscowości Szabda, pow. brodnicki. W pobliżu oznaczonego grobu żołnierzy rosyjskich odnaleźliśmy grób masowy czterech żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Przy ich szczątkach nie zarejestrowaliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Międzyrzecz

19.04.2019 na cmentarzu wojennym żołnierzy radzieckich w Międzyrzeczu, odbył się uroczysty pogrzeb dwóch żołnierzy rosyjskich poległych w 1945 roku w okolicy Gorzycy w gminie Międzyrzecz. Ceremonię zorganizował szczeciński Oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Wziął w nich udział przedstawiciel Ambasady Rosji w Polsce.

» więcej
 


Glinna, gm. Stare Czarnowo

11.04.2019 na cmentarzu wojennym w Glinnej, gmina Stare Czarnowo, w uroczystym pogrzebie pochowano ok. 1500 żołnierzy niemieckich odnalezionych w 2018 roku na terenie zachodniej Polski.

» więcej
 


Gostchorze, pow. krośnieński

Dnia 21 marca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu miejscowości Gostchorze, pow. krośnieński. Z leśnej transzei podjęliśmy rozproszone szczątki trzech żołnierzy niemieckich. W trakcie prac odnaleźliśmy także szereg przedmiotów związanych z działaniami wojennymi w 1945 r.

» więcej
 


Szarłata, gm. Osie

W środę 20 marca 2019 roku Pracownia Badań Historycznych i Archeologicznych "Pomost" przeprowadziła ekshumację szczątków żołnierza niemieckiego z okresu II wojny światowej na terenie Nadleśnictwa Szarłata w gminie Osie, woj. kujawsko-pomorskie. Żołnierz został pochowany w pojedynczej, oznaczonej mogile, która znajdowała się na obszarze leśnym. W trakcie eksploracji grobu okazało się, że został on w okresie powojennym zniszczony i obrabowany przez tzw. "poszukiwaczy skarbów". Szczątki kostne żołnierza zostały wtórnie zdeponowane na dnie jamy grobowej bez zachowania porządku anatomicznego. Nieliczne pozostałości ekwipunku wojskowego w postaci guzików i klamr znalazły się w zasypisku grobowym. Pracownia "Pomost" serdecznie dziękuje świadkom za wskazanie lokalizacji mogiły.

» więcej
 


Włosień, pow. lubański

Dnia 14 marca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Włosień, pow. lubański. W przypałacowym parku odnaleźliśmy grób dwóch żołnierzy niemieckich. Według relacji świadków zostali oni rozstrzelani przez czerwonoarmistów po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. Miejsce ich pochówku do lat 70-tych XX w. oznaczone było drewnianym krzyżem. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy żołnierskich znaków tożsamości.

» więcej
 


Brzeźno, gm. Śliwice

We wtorek 12 marca 2019 roku przedstawiciele Pracowni Badań Historycznych i Archeologicznych "Pomost" przeprowadzili w miejscowości Brzeźno, gm. Śliwice (woj. kujawsko-pomorskie) prace ekshumacyjne. W miejscu wskazanym przez osobę zgłaszającą natrafiono na dwa pojedyncze pochówki żołnierzy niemieckich. Według relacji pośrednich świadków, żołnierze polegli w lutym 1945 roku i zostali pochowani przez mieszkańca Brzeźna narodowości polskiej. Przy pierwszym z podjętych pochówków odnaleziono nieprzełamany żołnierski znak tożsamości. W obu grobach znajdowały się pozostałości umundurowania wojsk niemieckich w postaci guzików, haków i klamr. Wstępne oględziny wskazują, iż poległymi byli żołnierze w wieku około 20 i 30 lat.

» więcej
 


Święte, pow. świecki

Dnia 4 marca 2019 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w pobliżu miejscowości Święte, pow. świecki. Z masowego grobu, odkrytego w trakcie budowy drogi ekspresowej S5, podjęliśmy szczątki 10 żołnierzy niemieckich poległych w 1945 r. Ich zwłoki złożono w dwóch warstwach. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy żołnierskich znaków tożsamości.

» więcej
 


Wierzbowa, pow. bolesławiecki

19 grudnia 2018 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Wierzbowej, pow. bolesławiecki. Na jednej z prywatnych posesji odnaleźliśmy grób masowy, w którym pochowano 18 niemieckich żołnierzy poległych w lutym 1945 r. Na odkrytych kościach zarejestrowaliśmy liczne urazy, głównie złamania kończyn. Część czaszek nosiła ślady postrzałów wykonanych w tył głowy. Była to trzecia mogiła wojenna, jaką odnaleźliśmy na terenie Wierzbowej. W 2016 r. przy wschodnim skraju miejscowości odnaleźliśmy dwa groby masowe. W pierwszym z nich pochowano dziewięciu niemieckich żołnierzy i starszą kobietę, natomiast w drugim spoczywały szczątki kolejnych 25 żołnierzy.

» więcej
 


Miło nam poinformować, że w dniu 4 grudnia 2018 roku na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, odbyła się obrona rozprawy doktorskiej naszego kolegi Maksymiliana Frąckowiaka. Tytuł rozprawy „Niemieckie groby wojenne z II wojny światowej na terenie zachodniej Polski w perspektywie archeologiczno – ekshumacyjnej”. Promotorem pracy była prof. dr hab. Danuta Minta – Tworzowska.

Obrona zakończona sukcesem. Od dzisiaj w szeregach naszej pracowni mamy doktora.

» więcej
 


Bieniów, pow. żarski

W dniach 22-23 listopada 2018 r. prowadziliśmy poszukiwania grobów wojennych w Bieniowie, pow. żarski, związanych z walkami toczącymi się o tą miejscowość w lutym 1945 r. W ich trakcie odnaleźliśmy kwaterę grobów żołnierzy Wehrmachtu, ulokowaną w pobliżu przejazdu kolejowego przy ul. Górnej. W jej obrębie znajdowały się cztery pojedyncze pochówki oraz grób masowy, w którym pochowano czterech osoby. Przy szczątkach siedmiu żołnierzy odnaleźliśmy znaki tożsamości.

» więcej

 


Zawidów, pow. zgorzelecki

Dnia 5 listopada 2018 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Zawidowie, pow. zgorzelecki. Przy ul. Dworcowej zlokalizowaliśmy grób żołnierza niemieckiego. Według relacji mieszkańców został on zastrzelony przez żołnierzy radzieckich w październiku 1945 r. w trakcie eskortowania grupy niemieckich jeńców. Zalegające przy drodze zwłoki zostały pochowane przez Niemców mieszkających w pobliskim domu. Do lat 70-tych XX w. grób oznaczony był ziemnym kopcem, na którym stał drewniany krzyż. Na czaszce mężczyzny zarejestrowaliśmy otwór postrzałowy. Przy jego szczątkach nie odnaleźliśmy znaku tożsamości.

» więcej
 


Szałamaje, pow. chojnicki

Dnia 31 października 2018 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne we wsi Szałamaje, pow. chojnicki. Z terenu miejscowej żwirowni podjęliśmy szczątki dwóch żołnierzy niemieckich. Ich grób został zniszczony w 2016 r. w trakcie pozyskiwania piasku. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy znaków tożsamości.

» więcej
 


Sobin

W nocy z 17 na 18 września dokonano znieważenia szczątków ludzkich i zniszczenia masowego grobu wojennego w miejscowości Sobin koło Polkowic. W miejscu tym Pracownia Badań Historycznych i Archeologicznych „Pomost” prowadziła prace sondażowo-ekshumacyjne. Sprawcy, działając z wyraźnym zamiarem zniszczenia i obrabowania wytypowanych do podjęcia pochówków, znieważyli i uszkodzili szczątki żołnierzy niemieckich poprzez ich wydobycie i rozrzucenie w terenie leśnym. Dzięki działaniom podjętym w dniu 18 września przez funkcjonariuszy z Komendy Powiatowej Policji w Polkowicach udało się wytypować i zatrzymać sprawców. Usłyszeli oni zarzuty zgodnie z art. 262 Kodeksu Karnego. Pracownia Badań Historycznych i Archeologicznych „Pomost” apeluje o niepodejmowanie żadnych działań poszukiwawczych i eksploracyjnych w miejscach spoczynku zmarłych. Wszystkie mogiły, w tym groby wojenne, powinny podlegać szczególnej ochronie i opiece.

» więcej
 


Szembruczek, pow. grudziądzki

Dnia 8 października 2018 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w miejscowości Szembruczek, pow. grudziądzki. W narożniku dawnego cmentarza ewangelickiego zlokalizowaliśmy grób żołnierza niemieckiego. Według relacji mieszkańców wsi został on rozstrzelany przez czerwonoarmistów, a następnie pochowany przez polskich mieszkańców Szembruczka. Przy szczątkach nie odnaleźliśmy znaku tożsamości.

» więcej
 


Włóki, pow. bydgoski

Włóki, gmina Dobrcz, województwo kujawsko – pomorskie – w dniu dzisiejszym odbył się uroczysty pogrzeb szczątków czterech żołnierzy polskich, którzy zginęli w bitwie pod Włókami z wojskami niemieckimi w dniu 3.09.1939. Żołnierzy tych ekshumowaliśmy na początku lipca br. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele Wojewody, Urzędu Gminy Dobrcz, organizacji kombatanckich oraz mieszkańcy gminy.

» więcej
 


Skierniewice – cmentarz Strzelba

5 maja 2018 r. prowadziliśmy prace ekshumacyjne w Skierniewicach. Z terenu nieczynnego cmentarza wielowyznaniowego Strzelba podjęliśmy szczątki Kazimierza i Franciszka Żuchowskich. Mężczyźni ci zmarli w 1941 r. w wyniku ciężkiego pobicia przez Niemców. W ekshumacji uczestniczyła rodzina ofiar, w tym wnuk Kazimierza Żuchowskiego. Szczątki braci znajdą miejsce ostatecznego spoczynku w grobowcu rodzinnym w woj. kujawsko-pomorskim.

» więcej


Glinna, gm. Stare Czarnowo

18.04.2018. W uroczystym pogrzebie na cmentarzu wojennym w Glinnej, gmina Stare Czarnowo, pochowaliśmy szczątki 1344 żołnierzy niemieckich oraz cywilów - ofiary obozów pracy. Miejsca odnalezienia znajdowały się na terenie województw: wielkopolskiego, lubuskiego, kujawsko-pomorskiego oraz pomorskiego. W uroczystościach wzięli udział żołnierze polscy oraz niemieccy a także konsul generalny Niemiec z Gdańska.

» więcej
 


 

 

 

Copyright: Stowarzyszenie Pomost, kopiowanie materiałów ze strony bez zgody autora zabronione

www.pomost.net.pl

projekt: fryga.com